سیاست بین الملل

کشور  سومالي به لحاظ برخوردار بودن از موقعيت خاص سوق‌الجيشي و قرار گرفتن در نزدیکی  "باب المندب " در طول تاريخ، همواره مورد توجه دولتهای استعمار گر خارجی بوده است . باب‌المندب و شاخ افريقا از يك جهت به خليج فارس و از سوي ديگر به درياي سرخ و كانال سوئز و از آنجا به درياي مديترانه راه دارد كه نشاندهنده ارزش بالای ترانزیتی این منطقه می باشد  و لذا از اهميت خاص سياسي، اقتصادي و نظامي برخوردار است. و این مساله خود بیانگر چرایی توجه دولتهای غربی و به ویژه آمریکا به این منطقه می باشد. و به همین خاطر این کشور به همراه سرزمینهای  اتيوپي، اريتره و جيبوتي به جولانگاه رقابت قدرتهای استعماری تبدیل شده است. و همین مساله بحرانهای شدید اقتصادی و به تبع آن اجتماعی فرهنگی و سیاسی را در این کشورها و خصوصا در سومالی به وجود آورده است.

بحرانهای ایجاد شده در شاخ آفریقا و خصوصا سومالی از دیر باز وجود داشته و تاثیرات بین المللی فراوانی را هم در پی داشته است. اما یکی از نقاط عطف در تاریخ سومالی را باید مربوط به سال 1991 بدانیم چراکه تلاش های دیکتاتورمآبانه و نادرست زياد باره رئيس جمهور سومالي در راستای سركوب مخالفان و ايجاد خفقان در كشور نهايتا منجر به سقوط وی در این سال شد. و این دوران جدیدی از نابسامانی در سومالی در پی داشت، بدین جهت که هرچند با رفتن دیکتار سومالی امیدواری فراوانی در بین مردم  براي برقراري صلح دراین کشور به وجود آمده بود اما شورشيان به جاي برقراري نظم، به جان يكديگر افتادند و اين كشور فقير را به سوی  هرج و مرج و قحطی سوق دادند.  و هم اکنون هم با وجود اینکه دولت سومالی در شهر بایدوا،  توسط سازمان‌های بین المللی به رسمیت شناخته شده است اما این کشور از سال ۱۹۹۱ تا کنون فاقد دولت ملی تاثیر گذار بوده‌است ودولتی  که هم اکنون  با نام «دولت موقت ملی» خوانده می‌شود، تنها کنترل بایدوا را در اختیار داشته و از نظر بیشتر مردم سومالی از وجاهت قانونی بر خوردار نیست.

جنگ داخلي و قحطي قریب به 17 سال است كه كشور سومالي را در برگرفته و مردم اين كشور را با اوضاع سخت و دشواري روبرو ساخته است . گروههاي قدرت طلب داخلي و استعمارگران خارجی وضعیت ناگواری را در سومالی به وجود آورده اند. متاسفانه سازمانهايي از قبيل سازمان وحدت افريقا، اتحاديه عرب و ...اوضاع را به مراتب بدتر کرده اند و اینها زمینه های را به وجود آورده است تا آمريكابا بهانه دفاع از حقوق بشر و ارزشهاي انساني مجوز سازمان ملل را براي دخالت در سومالي بدست آورد.هم اکنون علی رغم حضور دهها هزار نیروی بین المللی در سومالی اوضاع در اين كشور متزلزل و زندگي در آن خطرناك است و هنوز سومالي فاقد دولت و پليس است. و آبهای اطراف سومالی به یکی از نا امن ترین مناطق دنیا تبدیل شده است. هر چند هسته اصلی دزدان دریایی سومالی را ماهیگیرانی تشکیل دادند که تلاش می‌کردند آبهای این کشور را از تعارض قایق های ماهیگیری بیگانه محافظت کنند. اما این کار به باج گیری دریایی از این کشتی ها و نهایتا به یک صنعت با نام دزدی دریایی تبدیل شد و این آبها را به مکان نا امنی برای عبور و مرور کشتی ها تبدیل کرده است و آماردزدیهای دریایی روز به روز در حال افزایش است.

حال آنچه جای تردید را به وجود می آورد این است  که چرا علی رغم وجود نیروهای بین المللی در این کشور نه تنها تعداد دزدیها کاهش نیافته بلکه همچنان بر شمار آنها و نا آرامی های داخلی در سومالی افزوده می شود. و آیا  این اوضاع  نابسامان منفعت عده ای را تامین خواهد کرد یا خیر؟

دزدیهای دریایی کنونی سومالی هر چند رابطه مستقیم و عمیقی با اوضاع نابسامان اقتصادی و همچنین نداشتن پلیس و عدم توانایی دولت این کشور در کنترل اوضاع در این کشور دارد. لکن ریشه های آن را تنها نمی توان در درون مرزهای سومالی جستجوکرد و بدون شک اگر بخواهیم با خوش بینانه ترین دیدگاه هم به این موضوع بنگریم وجود این نابسامانی ها در سومالی کمک های بسیاری را به دول غربی و خصوصا آمریکا و اسرائیل خواهد کرد. چرا که با دقت در اوضاع عراق، کشتارهای وحشیانه در غزه و اوضاع افغانستان، متوجه می شویم که بالا گرفتن حجم این دزدی های دریایی تا چه اندازه توانسته است این اخبار را تحت الشعاع خود قرار دهد و توجه جامعه جهانی را از سمت آنها به سوی خود جلب نماید.و از سوی دیگر اوضاع نابسامان سومالی منجر به توجیه هر چه بیشتر حضور نیروهای آمریکایی و فرانسوی در این کشور خواهد شد. وحضور این نیروها در سومالی به جز اینکه می تواند عاملی برای کنترل اسلام گرایان سومالی- که ادعا می شود مورد حمایت برخی کشورهای اسلامی چون ایران و عربستان هستند-باشد باعث دلگرمی جمعیت یهودیان پراکنده در سومالی که یکی از  بزرگترین اجتماعات در سراسر قاره افریقا محسوب می‌گردد،نیز خواهد بود.